હેપી મધર્સ ડે.

પ્યારી પ્યારી વ્હાલી માતા.

દુનિયાની અંદર ‘મા’  વાત્સલ્યની એવી મુર્તિ છે તેના માટે આપણે  કેટલુ પણ લખીએ ઓછુ પડે. જેનો દરજ્જો ભગવાનથી પણ ઉંચો છે, ‘માતૃ દેવો ભવ’ તેને માટે લખવું, શબ્દો પણ ખુટે છે. આપણે ભગવાનને તો નથી જોયા પરંતુ તેમનુ સ્વરૂપ આપણી માતાને જોઈ છે, જેના હ્રદયમાં ભરપુર પ્રેમ અને કરુણા ભરેલી છે. બાળકોને ભરપુર પ્યાર કરવા છતાં નથી સામે કોઈ અપેક્ષા. નિસ્વાર્થ પ્રેમ કોઈ મા પાસેથી શીખે. તેની આંચલની છાંવમાં જે શાંતિ મળે તે ક્યાંય ન મળે.સાચેજ તેના ચરણોમાં સ્વર્ગનુ સુખ સમાયેલું છે. તેની સેવા કરીએ તો ચારધામ જાત્રા કરવાની જરૂર નથી, મા ના ચરણોમાં ચારોધામ સમાયેલા છે.તેના આશિર્વાદમાં કેટલી બધી શક્તિ રહેલી છે જે તેના પ્રેમનુ પ્રતિક ગણાય, તેના અઢળક પ્રેમ-મમતાને કારણ તેના આશિર્વાદ સફળ થાય છે. તેના આશિર્વાદ, તેની દુવા કેટલી બધી ફળે છે તે આપણને સૌને અનુભવ થયો હોય છે. માટે જ આપણી મા ના દિલને દુખ થાય એવું વર્તન ક્યારે ન કરવું જોઈએ. તેને સુખ ન આપી શકતા હોઈએ, પરંતુ દિલને ઠેસ પહોચે તેનુ ખાસ ધ્યાન રાખવું જોઈએ.આટલો બધો ભરપુર પ્રેમ કરનાર માને દુખી કરવાનો વિચાર પણ મનની અંદર ના આવવો જોઈએ. માને સુખી આનંદમાં રાખવાનુ આપણુ કર્તવ્ય  છે. બે મીઠા બોલ બોલીએ તો પણ તે રાજી રાજી થઈ જાય, તે પ્રેમની ભુખી છે. તેને એક સંતાન હોય કે ચાર, બધા માટે સરખો પ્રેમ ના કોઈ વધ ખટ, બધા માટે સમભાવ.બધાને એક દોરથી બાંધવાનો પ્રયત્ન કરે, પરિવાર વેર વિખેર ન થાય તેનુ હમેશાં ધ્યાન રાખે.અતિશય કોમળ હ્રદય, બાળકનુ એક રુદન બાવરી બની જાય. હમેશાં તેનુ ચિત્ત બાળકોમાં જ હોય.પોતે ભીનામાં સુઈને બાળકને સુકામાં સુવાડે.પોતે ભુખી રહીને બાળકના મૉમાં કોળિયા મુકે છે.શું લખીએ શું ના લખીએ લાખો ઉપકાર છે, માતાના જોરદાર  વ્યક્તિત્વ આગળ શબ્દો નાના લાગે છે, શબ્દો પાંગળા બની જાય છે. માતા વિષે આખુ પુસ્તક લખી શકાય, અને જો લખીએ તો પણ પાર ન આવે.

એક મા એવી છે જેને બાળકની ખુબજ ચિંતા હોય છે. સંતાનના સુખમાં સુખી અને દુખમાં દુખી. બાળક ગર્ભમાં હોય ત્યાંથી તેની કાળજી અને પ્રેમ શરુ થઈ જાય, હજુ બાળકનુ મુખડુ પણ જોયુ નથી અને તેને વ્હાલ કરવાનુ ચાલુ થઈ જાય ! પેટની અંદર બાળક તેની નાની નાની પગલીથી કીક મારે ત્યારે તે રોમાંચ અનુભવે એકદમ ખુશ થઈ જાય, તેને ખુબજ આનંદ થાય છે. પરંતુ જ્યારે આ જ સંતાન મોટાં થઈ મા ને પેલી નાની કીક હવે મજબુત બની ગઈ છે, તે મજબુત કીક મારી ઘરની બહાર કાઢે ત્યારે તેના દિલ પર શું વીતતુ હશે એ તેના સંતાન ક્યારે વિચારે છે ? મા ના દિલને કેટલું બધું દુખ થાય છે. આવા ટાઈમે પણ  તેના દિકરા માટે દુવા નીકળે છે કારણ છોરુ કછોરુ થાય એક મા ક્યારેય કમાવતર નથી થતી.તેના હ્રદયમાં તેના બાળક માટે પ્રેમ સીવાય બીજી કોઈ પણ વસ્તુ માટે જગ્યા નથી.તેના બાળકને તે ઈચ્છે તો પણ નફરત નથી કરી શકતી.ભગવાને કેટલી બધી સહનશક્તિ આપી છે, આખા ઘરનો ભાર તે હસતે મૉઢે ઉઠાવે છે. પરિવાર માટેની મમતાને  કારણ તેને ક્યારેય ઘરનો બોજો લાગતો નથી. પોતાનુ કર્તવ્ય, પોતાનો ધરમ કુશળતાથી નિભાવે છે. મા પોતાના પરિવારને સુખી રાખવા, ઘરમાં સુખ શાંતિ બની રહે માટે કેટલા બધા વ્રત-તપ, પુજા-પાઠ કરે છે. એક પણ ભગવાન પુજવાના બાકી ના રાખે. કેટલી બધી બાધાઓ-માનતા, કેટલી પ્રાર્થના નિયમિત કરતી હોય છે. એક જ લક્ષ્ય મને કંઈ પણ થાય તો વાંધો નહી મારો પરિવાર સુખી રહેવો જોઈએ. તેની સમપર્ણની ભાવના મહાન છે.

માતા પોતાના માટે નથી જીવતી, સંતાનો માટે, ઘર પરિવાર માટે જીવે છે. કોઈ પણ ફરિયાદ કર્યા વીના રાત દિવસ દરેકની સેવા કરે છે. ધરતી પર સંસારની અંદર ‘મા’ એ ઈશ્વરની અણમોલ ભેટ છે, તેનુ મુલ્ય આંકવા માટે આપણે અસમર્થ છીએ.તેનુ ઋણ કેવી રીતે ચુકવશું ? તેના અગણીત ઉપકાર આપણા પર છે. બસ તેનુ આદર સંન્માન કરીને , તેની સેવા કરીને, તેને ભરપુર પ્યાર કરીને તેને ખુશ રાખી શકીએ. મા નુ ઋણ ચુકવવા માટે આપણે અસમર્થ છીએ. ‘મા’ આ એકજ શબ્દ કેટલો શક્તિશાળી ! આખો સંસાર તેને લીધે ટકી રહ્યો છે, આખી દુનિયા તેમાં સમાયેલી છે. દુનિયામાં અગર ‘મા’ ના હોય તો  સમગ્ર સંસાર પ્રેમ- મમતા વીના નીરસ બની જાય. પ્રેમની પરિભાષા માતા પાસેથે જ શીખવા મળે છે.

 આપણે ધરતી પર જન્મ લીધો છે,  મા વસુંધરાને કેમ ભુલાય , ધરતીમાને પ્રણામ.

જગતજનની  મા જગદમ્મા તારા ચરણોમાં લાખો લાખો વંદન.

જનમદાત્રી મારી માતા તારા ચરણોમાં કોટી કોટી વંદન.

સૌને  –      Happy Mothers Day

Posted in ચિંતન | Leave a comment

કલ હો ના હો

ચાલો લ્હાણ કરીએ – લ્હાણી- ‘ કલ હો ના હો ‘

કરણ જોહરની એક ખુબજ સરસ ફિલ્મ ‘કલ હો ના હો’ નુ એક અતિ સુંદર ગીત જે જાવેદ અખ્તરે લખ્યુ છે, સોનુ નિગમના સુરીલા સ્વરમાં ગવાયુ છે. જે આપણા હ્રદયને સ્પર્ષી જાય છે. ગીતના શબ્દોમાં સુખી જીવનનો સંદેશ છુપાયેલો છે.

हर घडी बदल रही है रूप जींदगी, छांव है कभी, कभी है घुप जींदगी

हर पल यहां जी भर जीयो, जो है समा, कल हो ना हो

चाहे जो तुम्हे पुरे दिलसे, मिलता है वो मुश्कीलसे

चाहे जो कोई कही है, बस वोही सबसे हसी है

उस हाथ को तुम थाम लो, वो महेरबां कल हो ना हो

पलकोके लेके साये पास कोई जो आए

लाख संभालो पागल दिलको, दिल घडकते जाए

पर सोच लो ईस पल है जो, वो दास्ता कल हो ना हो.

આ ફિલ્મનો હીરો શારૂખખાનને કેન્સરની બિમારી છે, તે જાણે છે તેની પાસે હવે બહુ સમય નથી છતાં પણ તેનુ દર્દ છુપાવીને હસતાં હસતાં જીંદગી જીવે છે.પોતે ખુશ રહે છે અને બીજાના જીવનમાં ખુશી લાવવાનો પ્રયત્ન કરે છે.તેની પાસે જેટલો પણ સમય છે તે બીજાને ખુશ કરીને પોતે ખુશ રહેવા માગે છે.શરીરની યાતનાઓ સાથે જિંદાદીલ રહેવુ કઠીન કામ છે, પરંતુ નામુમકીન પણ નથી.

આપણી જીંદગીમાં હરેક ક્ષણ તેનુ રૂપ બદલે છે, કોઈ વખત સુખ તો ક્યારેક દુખ, જીવનમાં સુખ દુખ, તડકા અને છાંયડાની જેમ દરેકની જીંદગીમાં આવ્યા કરે, કોઈની પણ જીંદગીમાં સમય એક સરખો નથી રહેતો.ચડતી, પડતી, સુખ,દુખ એમ સમયનુ ચક્ર ફરતુ રહે છે. સમય એક પણ પળ થોભ્યા વીના એનુ કામ કરે છે. જીવનની અંદર જે કંઈ પણ બને છે તે આપણ હાથમાં નથી.જે પણ ઘટના ઘટવાની હોય તે થઈને રહે છે.આપણે તો બસ હરેક પલ જી ભરીને જીવવાની છે.આજે આપણી પાસે જે છે તે કાલે હોય કે ના હોય, વીતેલી પળ ક્યારેય પાછી આવતી નથી,આજની ક્ષણ આવતી કાલે રહેવાની નથી. જે સમય અત્યારે આપણી પાસે છે તેને હસી ખુશી જીવીએ તો જીવન સાર્થક બને.આજમાં જીવે તે જ સુખી કહેવાય. ગઈ કાલ અને આવતી કાલનુ વિચારીને વીતી ગયેલા સમયમાં અને આવનાર સમયમાં જીવવા જઈએ તો ત્યાં દુખ સીવાય બીજું કંઈ ના મળે, હા આવનાર સમયને બહેતર બનાવી શકીએ, જીવનને ઉચ્ચતમ બનાવવું આપણા હાથમાં છે, માટે આવતી કાલ જો આપણી પાસે છે તો તેને ચોક્કસ ઉજ્વળ બનાવી શકીએ.

શરીર છે,આ કાયા હમેશાં જવાન, શસક્ત અને નિરોગી રહેવાની નથી.કોઈને કોઈ રોગ ઘર કરીને બેસી જાય,અને જ્યારે જીવલેણ બિમારી આવે, મૃત્યુ બહુ નજીક હોય અથવા બીજા મોટા દુખ આવે, એવી હાલતમાં કોણ મનથી મક્ક્મ અને મજબુત રહી શકે ? મૃત્યુનો ભય બધાને હોય, આજકાલ નાના-મોટા જેને સાંભળો કેન્સર ! બહુજ સામાન્ય બિમારી બની ગઈ છે.કેન્સર શબ્દ સાંભળીને હોશ ઉડી જાય, આ બિમારીમાં બચવાના ચાન્સ ઓછા છે, રીબાઈને મરવાનુ છે. કેટલી બધી કરૂણ પરિસ્થિતી ! જેને થયું હોય તેનો પરિવાર પરેશાન થઈ જાય અને સાથે સાથે બિમાર વ્યક્તિ, તેની શું હાલત થાય ? દુખતો થવાનુ જ છે. આવા સંજોગોમાં જેનુ મનોબળ મજબુત હોય તે શાંત અને સ્થિર રહી શકે. મોત નજીક છે એમ જાણે છે તે વ્યક્તિ વિચારે હું નહી રહુ પછી મારા પરિવારનુ શું થશે ? મારા ગયા પછીથી શું થશે ? દરેકને ખબર છે કોઈના વીના દુનિયા અટકી નથી જતી. છતાં પણ મરનાર વ્યક્તિને આવા વિચારો સતાવે. કેમકે “ હું કરુ, હું કરુ એજ અજ્ઞાનતા, સકટનો ભાર જેમ શ્વાન તાણે “ કર્તા હર્તા, તારણહાર તો ઉપર બેઠોલો છે.

જીવનની અંદર મન પસંદ વસ્તુ, મન પસંદ વ્યક્તિ, સાચો નિસ્વાર્થ પ્રેમ કરનાર માણસો બહુ મુશ્કેલીથી મળે છે, નિસ્વાર્થ પ્રેમ કરવા વાળુ કોઈ મળ્યુ છે તો તેનો હાથ થામી લઈને જીવન સફર રંગીન બનાવી મંઝિલ પાર કરી લઈએ. પ્રેમ વીના જીવન અધુરુ છે. નસીબદાર માણસોને જ મન જે ઈચ્છે તે મળે છે,જે આપણને મળ્યું છે, જેનો સાથ મળ્યો છે, જેનો પ્રેમ મળ્યો છે તે ખુબજ સુંદર અને આનંદમય છે એમ સમજીને તેને અપનાવીએ, તેમાં જ ખુશી રહેલી છે. પરિવાર કે મિત્રમંડળ જેણે પણ જીવનમાં સારા-ખોટા સમયમાં સાથ આપ્યો છે તેની કદર કરીને તેને અપનાવી લઈએ, ખબર નથી કાલે ફરીથી આ અવસર મળે કે ના મળે. કહેવાય છે કાલ કોણે જોઈ છે ? માનવ દેહ મળ્યો છે, કયા કયા જન્મોની લેણદેણથી કોઈની સાથે ક્યાં સબંધ બંધાય છે આપણે અનજાન છીએ, સબંધોથી બંધાયા છીએ તો પ્રેમથી નિભાવીએ. ફરી એ વ્યક્તિ કાલે મળે યા ના મળે.ઋણાનુ બંધન વીના તો પશુ પક્ષી પણ આંગણે નથી આવતાં તો મળ્યા છે તેને આવકારીએ. એક બીજા સાથે કજિયા કંકાસ કર્યા વીના પ્રેમથી રહે તો સંસાર મીઠો લાગે. પ્રેમ,આનંદ અને ખુશીની વાત આ ગીતમાં કરેલી છે.

પાણી પહેલાં પાળ બાંધી હોય તો સંકટ ટળે. જીવનના મહત્વના કાર્યો કરવાના છે તેનુ આયોજન આજે જ કરી લઈએ. ‘ कल करे सो आज कर, आज करे सो अब कर ʼ સમય કોઈની રાહ જોઈને ઉભો ના રહે. કાલે શું થવાનુ છે કોઈ નથી જાણતું, આપણી પાસે આવતી કાલ નસીબમાં છે કે નહી તે પણ જાણતા નથી, તો આજને મન ભરીને ખુશીઓને લુંટીને આનંદથી જીવી લઈએ. આપણે ચોક્કસ વિચારવુ જોઈએ કે આ જે જીંદગી મળી છે, જે સમય અને જે કંઈ મળ્યું છે તે ખબર નથી આપણી પાસે આવતી કાલે હોય કે ના હોય !

 

Posted in ચિંતન | Leave a comment

મનની મોસમ – સતચિત્તઆનંદ

મનની મોસમ – સતચિત્તઆનંદ

એવું સાંભળ્યુ છે અનેક ભ્રહ્માંડ છે, તેમાં એક ભ્રહ્માંડની અંદર જે ગેલેક્ક્ષીમાં સ્થિત પૃથ્વીને સુંદર માનવામાં આવે છે.અતિશય સુંદર વસુંધરા પર ઈશ્વરે આપણને બુધ્ધિશાળી પ્રાણી મનુષ્ય બનાવીને જન્મ દીધો. જીવવા માટે કેટલી બધી સુવિધા ! વહેતા ઝરણા,નદી,પર્વત,અમુદ્ર.વૃક્ષ,મહેકતાં ફુલ,હવા,પાણી વગેરે સુંદર પ્રકૃતિની અણમોલ ભેટ અર્પણ કરી.પાણી, હવાનુ કોઈ મુલ્ય નહી ચુકવવાનુ, પરંતુ આ પાણી અને હવાને ગરમ ઠંડા કેવી રીતે કરવા, વૃક્ષોમાંથી આશિયાના કેવી રીતે બનાવવા એવું મગજ અને બુધ્ધિ આપ્યાં. મનની આ મોસમને અદભુત નહી તો બીજું શું કહીશું ? જંગલી અવસ્થામાં જીવતો મનુષ્યના મનની આ મોસમે માણસને ક્યાંથી ક્યાં પહોચાડી દીધો !વિજ્ઞાનની શોધખોળ અને પ્રગતિ કરીને પરમાત્મા, જેણે આપણુ સર્જન કર્યુ તેને જ આ માનવી શોધવાનો પ્રયત્ન કરી રહ્યો છે.મનુષ્યના મનમાં શક્તિનો અઢળક ખજાનો છુપાએલો રહ્યો છે, પોતે અનજાન છે, ધારે તો શું ના કરી શકે ?દુખ એ વાતનુ છે સંસારની મોહમાયામાં એટલા બધા રચ્યા પચ્યા હોઈએ છીએ ઈશ્વરે જે આપ્યુ છે તેનો વિચાર કરવાનો કોઈની પાસે સમય નથી.સમય છે ફક્ત બધીજ વસ્તુ માટે ઈશ્વરને ફરિયાદ કરવાનો ! દરેક વસ્તુ માટે ઈશ્વરને જવાબદાર માને છે.હે પ્રભુ તેં મને આટલુ બધું દુખ કેમ આપ્યુ ? તૂં આમ કરજે અને તૂં તેમ કરજે. કર્મનુ પોટલુ જાતેજ બાંધ્યુ હોય, અરે પોટલુ નહી પર્વતો ખડા કર્યા છે, ત્યાં ભગવાન શું કરે ?

મનની અદભુત મોસમને કારણ માનવનુ અસલ સ્વરૂપ ‘સત્ત-ચિત-આનંદ’ છે.સત્વગુણ,રજોગુણ,તમોગુણને કારણ સુખ-દુખ એ તો ખાલી ખોટા ભ્રમ છે. પ્રેમ અને આનંદ સીવાઈ બીજું કંઈ નથી. પોતાની અંદર જે આનંદ છુપાએલો છે તે કોઈ જોઈ શકતું નથી. આનંદ બહાર શોધવા માટે તો માણસ પાપ પુણ્યના ઢગલા ઉભા કરે છે. ’હું’ થી પીડાતો માનવી પોતાને શક્તિશાળી માને આજકાલ લોકો પોતાની માનવતા મરી પરવારી હોય તો પણ પોતાની જાતને જ ભગવાનનો દરજ્જો આપે છે. આદીલ મન્સુરીની એક ગઝલની લાઈન યાદ આવી ગઈ “ માનવ ન થઈ શક્યો તો એ ઈશ્વર બની ગયો, જે કંઈ બની ગયો એ બરાબર બની ગયો “

સંસારની અંદર દરેક મનુષ્યના મનની ઈચ્છા તો હોય તેની અંદર સદાય વસંત ખીલેલી રહે પરંતું એવું બને છે ખરું ? અરે ઘણી વખત તો એક દિવસમાં જ લોકો અલગ અલગ ઋતુ જીવતાં હોત છે. આખા દિવસમાં મુડ બદલાતો હોય.ઘડીકમાં ખુશ તો ઘડીકમાં દુખી દુખી !જે છે તેની અવગણના કરે અને જે નથી તેની અપેક્ષા રાખવવાથી દુખ ઉભુ ન થાય તો શું થાય.ઈશ્વરે જે આપ્યુ છે તેમાં ક્યારેય સંતોશ નથી મળતો,ખુશી હોતી નથી, જે મળ્યુ છે તે ઓછુ પડે છે. પોતાની પાસે જે છે તેમાંથી ખુશી નથી મળતી, બીજા પાસે જે છે તે જોઈને જીવ બળ્યા કરે તેને સુખ ક્યાંથી મળે ?બધી વાતમાં પોતાનો અહમ આડે આવતો હોય છે, હું કોઈનાથી કમ છું ? અહમનુ વિસર્જન થાય તો કોઈ વસ્તુનુ સર્જન થઈ શકે.મનની મોસમ કેવી રાખવી એ આપણા જ હાથમાં છે.

કોઈક જ એવા વીરલા હોય જે હમેશાં પ્રેમ અને આનંદમાં જીવતાં નીજાનંદમાં મ્હાલતા હોય, પોતાની મસ્તીમાં આનંદમાં જીવતા હોય.નીજાનંદમાં જીવનાર ને લોકો પાગલ કહીને બોલાવે.પોતાની અંદર મસ્ત બનીને જીવવું અઘરું છે.કૃષ્ણ પ્રેમમાં પાગલ મીરાબાઈ રાજપાટ,વૈભવ છોડીને નીજાનંદમાં જીવ્યાં છે, પત્નીનુ મૃત્યુ થતાં નરસિંહ મહેતા બોલ્યા “ભલુ થયુ ભાગી જંજાળ સુખે ભજીશું શ્રી ગોપાલ” આપણે આવું બોલી શકીએ ? ભક્તિની મસ્તી, કૃષ્ણ પ્રેમની મસ્તી જેના મનમાં હોય,બારેવ માસ હર ક્ષણ વસંત ખીલેલીજ રહે, મનની મોસમમાં કોઈજ ફરક નહી ! અખંડ આનંદમાં જ રહે.આનંદ-આનંદ-આનંદ, જે આપણુ અસલ સ્વરૂપ છે.ઉપર જણાવ્યું તેમ મનની અદભુત શક્તિને ભુલીને સંસારી માણસનુ મન ચાર તરફ ભટકતું રહેતુ હોય ત્યાં મનની મોસમ એક સરખી ક્યાંથી હોય ? પોતાની જાતેજ આધી-વ્યાધી –ઉપાધી ઉભી કરેલી છે.તૂંડે તુંડે મતિ ભીન્ન, સ્વભાવીક છે દરેકના વિચારો પણ અલગ અલગ હોય. દરેક વ્યક્તિના સ્વભાવ પ્રમાણે તેના વિચારો,તેનુ વર્તન, તેની આશાઓ,ઈચ્છાઓ મનની અંદર હોય છે.આપણે હકારાત્મક વિચારીએ છીએ કે નકારાત્મક, નકારાત્મક વિચારો દુખ દીવાય કંઈ લાવી ન શકે.સારુ વિચારીએ એટલે બધુ સારુ જ થવાનુ છે.જીવનનો ધ્યેય શું છે ? શું પામવું છે ? તેના આધારે તેનુ વર્તન હોય.આપણા વિચારો પવિત્ર હોય તો પુરો સંસાર સુંદર નજર આવે.પરંતું દુખ એ વાતનુ છે મનની અંદર મંથરા છુપાઈને બેઠી છે.દુનિયા સુંદર ક્યાંથી દેખાય ? મંથરા જ્યાં સુધી છુપાઈને બેસે ત્યાં સુધી શાંતિ છે,બહાર ડોકીયાં કરે કે જેવી બહાર નીકળે તો ટોરનેડો કે સુનામી આવી જાય એટલે ઉથલ પાથલ મચી જાય.મંથરા ઈશ્વરને વનવાસમાં મોકલી શકે તે પણ ઉદાસીન વ્રત ધારણ કરીને !મંથરા એ કુમતીનુ પ્રતિક છે.કોઈ માને કે ન માને દરેકના મનની અંદર મંથરા છુપાઈને બેઠી છે.ક્યારે અને કેવા સંજોગોમાં પ્રગટ થાય એ ખબર નથી.મંથરા જ તારુ મારુ કરાવવામાં હોંશિયાર છે. તેને મનની અંદરથી જેમ બને તેમ જલ્દીથી બહાર હાંકી મુકે તે સુખી થઈ શકે છે.

હરિન્દ્ર દવેનુ એક સુંદર ગીત છે જે આપણને કેટલુ બધુ સમજાવે છે. કવીના ઉચ્ચતમ હકારાત્મક વિચારો, તેનો ભાવાર્થ ઘણુ બધુ કહે છે. સામે ગમે તેવી પરિસ્થિતી હોય બસ ખુશી આનંદમાં રહેવાની વાત સમજાવી છે.છે.

ચાલ, વરસાદની મોસમ છે, વરસતાં જઈએ,

ઝાંઝવા હો  કે હો  દરિયા, તરસતાં જઈએ.

મોતના  દેશથી  કહે  છે  કે  બધાં  ભડકે છે,

કૈં  નથી  કામ, છતાં ચાલ, અમસ્તાં જઈએ!

આપણે ક્યાં છે  મમત  એક જગાએ  રહીએ,

માર્ગ માગે છે  ઘણાં, ચાલને, ખસતાં  જ ઈએ

સાવ  નિર્જન છે  આ વેરાન, બીજું શું કરીએ,

બાંધીએ  એક નગર, ને જરા  વસતાં જઈએ.

તાલ  દેનારને  પળ  એક  મૂંઝવવાની   મઝા,

રાગ  છેડ્યો છે રુદનનો, છતાં હસતાં જઈએ.

 

 

 

 

 

 

Posted in ચિંતન | Leave a comment

વૃધ્ધત્વનો સ્વીકાર.

વૃધ્ધત્વનો સ્વીકાર

પરિવર્તન એ કુદરતનો નિયમ છે માટે આ શરીરમાં પણ પરિવર્તન થયા કરે છે.જન્મ લેવો, વિકાસ પામવું અને આખરે કરમાઈ જઈને ખતમ થઈ જવુ, નાશ પામવુ. આથમતા સુર્યની સંધ્યાની પળોની જેમ ઘડપણ આપણા શરીરની અવસ્થા છે જે એક અનેરો અહેસાસ કરાવે છે, સંધ્યાકાળ એ આખો દિવસ કામ કર્યા પછીથી રીલેક્ક્ષ થવાનો સમય છે જ્યાં શાંતિથી બેસીને મન આરામ અનુભવે.ઘડપણ  પણ એવો સમય છે, માણસે આખી જીંદગી દોડ ધામ કરી હોય,પરિવારની જવાબદારીઓ નિભાવી હોય તેમાંથી મુક્ત થઈને નિવૃતિનો સમય. હવે કોઈ જવાબદારીઓ નથી પરંતું પોતાને મન પસંદ પ્રવૃતિ પસંદ કરીને તેની સાથે વ્યસ્ત રહીને જીવવાનો આનંદ ઉઠાવવાનો છે.ખરેખર ઘડપણ ભગવાનના આશિર્વાદ સમાન છે.જ્યાં તન અને મન બંનેવની નિવૃતિ થાય છે.શરીરને ભારી કામોમાંથી નિવૃતિ તો મનને પૈસા માટે ના કોઈ માથાકુટ.વૃધ્ધત્વનો સ્વિકાર એટલે માણસ તેની આ વૃધ્ધાવસ્થા કેવી રીતે જીવે છે. વૃધ્ધાવસ્થા નો સ્વિકાર તો બધા જ કરી લે છે, ખુશી ખુશી જીવી જાણે તો સ્વિકાર, દુખી થઈને જીવીએ તો વૃધ્ધાવસ્થાનો અણગમો, આ એક અવસ્થા છે તેનો અણગમો શું કામ કરવાનો ?

જન્મ લીધો છે એટલે ઘડપણ આવવાનુ એ નક્કી જ છે. ગમે કે ના ગમે, ઈચ્છા હોય કે ના હોય તેને સ્વિકારવા સીવાઈ બીજો કોઈ રસ્તો નથી તો પછી ચાલો આ વૃધ્ધત્વને હસતા મોઢે સ્વિકારી લઈએ. મોઘેરો આ દેહ, તેમાં મોઘેરુ આ ઘડપણ, જે જીંદગીની કસોટીની એરણ પર ઘડાઈને અનુભવોની વણઝાર લઈ ચાલી આવ્યુ છે.જીંદગીના સારા-ખોટા સંજોગો,પરિસ્થિતીઓનો સામનો કરીને માણસ ઘડાઈને બધી રીતે તૈયાર થઈ જાય છે.વૃધ્ધાવસ્થા સુધી પહોંચતાં સુધી તેની પાસે બધી જ જાતનુ જ્ઞાન હોય.જ્ઞાન અને અનુભવોનો ભંડાર ભરેલો હોય, માટે માણસ પરફેક્ટ બની જાય છે.

આપણા સંતાન, જે ભવિષ્યની પેઢી તેને માર્ગ દર્શન આપીને તૈયાર કરીએ.ઘરની દીવાદાંડી બની પરિવારને અધર્મ કરતાં રોકીને ધર્મનો માર્ગ બતાવીએ.અત્યારના ચાલી રહેલા સમયમાં ખાસ કરીને પૌત્રો અને પૌત્રીઓ ઈન્ડિયન કલ્ચર અને વેસ્ટર્ન ક્લ્ચરમાં જીવતાં હોય છે, તેમનાં માતા પિતા જૉબ અને બીઝનેશમાં વ્યસ્ત હોય છે માટે દાદા-દાદી ઘરની અંદર એક શિક્ષક, એક ભોમિયા સમાન જ છે.બાળકોને માર્ગ દર્શન આપી શકે.

મોર્ડન જમાનામાં ઘડપણની વ્યાખ્યા બદલાઈ ગઈ છે.આજે સીત્તેર વર્ષના દાદા-દાદી પચાસના દેખાય છે કારણ વિચારો બદલાયા, વર્તન બદલાયુ અને રહેણી કરણી બદલાઈ ગઈ છે. જુના સમયમાં દિકરાના લગ્ન થાય એટલે સાસુમા કેડે ચાવીનો ઝુમખો ખોસીને હિંચકે બેસી જાય, કામ કાજ – રસોડામાંથી નિવૃત થઈ જાય પછી ટાઈમ પાસ માટે મંદિર જવાનુ ત્યાં પણ ભેગા થઈને વહુની બુરાઈ, ઘરે હોય તો બેઠા બેઠા ઓર્ડર કરવાના અને દિકરા અને પતિને વહુ વિરુધ્ધ કાન ભરવાના, આખો દિવસ સાસુપણુ બજાવી નિર્દોશ વહુ સાથે ઝઘડા.આજે તો સીત્તેર – એંશી વર્ષના સ્ત્રી પુરોષો જુદી જુદી સંસ્થાઓ સાથે જોડાયેલા હોય, યોગા કરે, જીમમાં જાય, મોરનીંગ વૉક,વાંચન, અરે આજ કાલ દાદા-દાદી ગરબા કરતાં અને ડાન્સ કરતાં પણ જોવા મળે છે,આમ જુદી જુદી પ્રવૃતિઓમાં સક્રિય થઈ ખુશી ખુશી આનંદમય જીંદગી જીવતાં હોય, જાણે ઘડપણ તેમનાથી કોસો દુર હોય.શરીરથી ઘરડા થવાય પરંતું મનથી ક્યારેય કોઈ ઘરડું નથી હોતુ. મારી ફેમિલીનો દાખલો આપીશ. મારા મોટાભાઈ ૭૪ વર્ષના છે, તેમને કોઈ પુછે રજની ભાઈ તમે કેટલા વર્ષના થયા તો કહે “મને હજુ ચાલીસ થયા છે, अभी तो मै जवान हुं “ હસવું હસાવવું જીંદા દીલ માણસ. મારા મમ્મી ૯૪ વર્ષના છે, શરીરમાં અનેક રોગ છે છતાં હજુ પણ રસોઈ બનાવી શકે છે, ભરત ગુંથણ સીવણ કરે, યોગા કરે છે, એક્સરસાઈઝ કરે,યાર્ડમાંથી શાક તોડી લાવે. હમણાં જ ઈન્ડિયા એકલા જ ગયા દાંતની ટ્રીટમેન્ટ કરાવી એકલા પાછા આવ્યા. દર બે વર્ષે ઈન્ડિયા એકલા જાય છે. જવાનને શરમાવે એવી શરીરમાં સ્ફુર્તિ, આળસ બિલકુલ નહી. ૯૪ વર્ષે પણ સ્ટ્રોન્ગ વીલ પાવર.વિચારો એકદમ મોર્ડન અને વ્યવહારમાં પ્રેક્ટિકલ.

ઘણા વૃધ્ધ દંપતી જોયા છે, એક બીજાનો સહારો બનીને રહે છે. પતિ આખી જીંદગી પત્ની ઉપર દાદાગીરી કરીને હુકમ ચલાવ્યો હોય તે પણ આ સમયે પત્નીનો ખ્યાલ રાખે,સંભાળ રાખે. આખી જીંદગી આર્ગ્યુમેન્ટ કરીને ઝઘડતાં રહ્યાં હોય તે હવે શાંતિથી એક બીજાને અનુકુળ થઈને રહે. સમજણ આવી ,ખરેખર તો સાચો પ્રેમ તો વૃધ્ધાવસ્થામાં શરૂ થાય છે એમ લાગે છે.

માણસને જવાન રહેવું છે કે જલ્દી ઘરડા થઈ જવું છે તેના વિચારો ઉપર આધાર છે. ના કામની ચિંતાઓ, ભય, ડર, કારણ વીના દુખી દુખી રહેવું આ બધા કારણને લીધે ઘડપણ વહેલુ આવી જાય.ઘણા પરિવારોમાં જોયુ છે,આપણે મનથી જવાન હોઈએ પરંતું ઘણી વખત ઘરના મેમ્બર ઘડપણ યાદ કરાવે. અમુક જાતના કપડા પહેર્યાં હોય,મેકઅપ કર્યો હોય, નખને કલર કર્યો હોય, તરત જ બોલે ,

“આ ઉંમરે તમને આવું બધું શોભતું હોય ? “તો વળી શણગાર સજી બહાર નીકળો તો લોકો બોલે “ ઘરડી ઘોડી લાલ લગામ “ તો કોઈ વળી બોલશે “ એક પગ કબરમાં છે અને એક પગ બહાર લટકે છે, નખરાં તો જૂઓ “

ઘરડા માણસોની લોકો મશ્કરી કરે, ઠેકડી ઉડાડે.આપણે ઘડપણને ઉંબરે ઉભા છીએ એમ આપણે વિચારતા નથી પરંતુ લોકો યાદ દેવડાવે, વ્યક્તિ પોતે ના વિચારે પરંતુ લોકો મશ્કરી કરીને યાદ કરાવે.તમને વધારે વૃધ્ધ બનાવી દે. અરે ઉંમર થઈ એટલે શું જીવવાનુ છોડી દેવાનુ ? ઘરડા માણસોને કોઈ મોજ શોખ નહી કરવાના ? તેમના બધાજ હક્ક શું જવાની પુરતા જ મર્યાદીત છે ? પરંતું ત્યારે જવાબ આપવાનુ મન થાય અને મનમાં વિચાર ચોક્ક્સ આવે “ અમ વીતી તમ વીતશે ધીરી બાપુડીયા” અરે આટલી બધી માથાકુટ શું કામ ? “तन तो मंदिर है, ह्र्दय है व्रुन्दावन, व्रुन्दावनमें हे बसे राधिका किशन “ જેમાં ઈશ્વરનો વાસ છે એ કાયા જો મંદિર સમાન બનાવી હોય તો તેને સજાવવામાં કોઈ ખોટું નથી.

ઈશ્વર કેટલા દયાળુ છે ! તેમની પાસે બોલાવતા પહેલાં આરામ કરવાનો, વિસામો અને તેમને યાદ કરવાનો સમય આપે છે. જ્યાં આનંદ છે, કંઈ કરી છુટ્યા છીએ તેનો સંતોષ અને મનને શાંતિ છે. જીવનના અંતિમ પડાવ પર આવીને ઉભા છીએ અને જાણે એવું લાગે છે,

હવે બધું જ ફાવી ગયું છે.

સારા-ખોટાની આવી સમજ સારું-ખોટું પચાવતાં ફાવી ગયું,

માન અપમાનના ઘુંટ પીતાં અમને સારી રીતે ફાવી ગયું

જે હતુ તે,જે છે અને જે મળશે તે હવે બધું ફાવી ગયું

હશે,નભશે,ફાવશેના સહારે જીવન જીવતાં ફાવી ગયું

જુના ચસ્માએ અમને નવા તમાસા જોતાં ફાવી ગયું

માથાની સફેદી, કરમાયેલું મુખડુ, નિર્બલ આ કાયા,

સુકાયેલા દાડમની કળી જેવા છુટા છવાયા દાંતવાળી

આ કાયાને દર્પણમાં જોઈ મનને મનાવવાનુ ફાવી ગયું

વૃધ્ધમાંથી બાળક બની નિખાલસ બનતાં ફાવી ગયું

પાનખરની મોસમમાં વસંત બની જીવવાનુ ફાવી ગયું.

 

વિશ્રાંતિ

આપણો જે સમય વીતી ગયો છે તેને પાછો ના લાવી શકીએ પરંતું

આવતી કાલને આપણા અનુભવોથી બહેતર બનાવવાનો સમય

ઈશ્વરે જે કંઈ આપ્યુ તે ભોગવ્યુ, તેનો આભાર માનવાનો સમય

મહેકતા જીવનની, નિરાંતની ક્ષણોને માણવાનો અણમોલ સમય

સારા,ખોટા કાર્યોનો હિસાબ કરી જીંદગીનુ સરવૈયુ કાઢવાનો સમય

જે વીત્યું તે ભુલીને રળિયામળી ઘડીનો સ્વિકાર કરવાનો સમય

ના કાલ,ના આવતી કાલ, આજમાં જ ખુશ રહેવાનો સમય

જે પામ્યા તે અને અનુભવોની પુંજી અર્પણ કરવાનો સમય

નિવૃતિની ક્ષણો વસંતમાં મહાલતા રંગીન પાનખરનો સમય

જીવનની રંગીન પાનખર ઋતુનો સંધ્યાકાળનો સુંદર સમય

આ જન્મ અને બીજા જન્મ વચ્ચે સંધીકાળનો અદભુત સમય

વિષયોમાંથી ધીમે ધીમે મન હઠાવી,સર્વસ્વ ત્યાગવાનો સમય

હરિભજન,સતસંગ,ભક્તિથી પરભવનુ ભાથુ બાંધવાનો સમય

આવનાર અંતિમ ઘડીને આવકારી, પ્રેમથી વધાવવાનો સમય

મોહ માયાના બંધન તોડીને પરલોક જવાની તૈયારીનો સમય.

ઈશ્વરે બક્ષેલુ આખરે તો આ અણમોલ ઘડપણ કહેવાય.પરિવારની લીલીવાડીમાં મોગરાનાં ફુલો સમાન મહેકતું ઘડપણ ! મૃત્યુ નામની ભેખડની ઘાર પર નૃત્ય કરતું લીલુછમ ઘડપણ ! પરલોક અને સ્વર્ગને તો કદીક મોક્ષને ઝંખતું હરિયાળુ ઘડપણ.

એનો હર્ષ શોક શું કામ કરવો બસ એને જીવવાનુ છે, એમાં ના હોય કોઈ ફરિયાદ !

 

Posted in ચિંતન | Leave a comment

પચ્ચીસ પૈસાનો સિક્કો.

( વોટ્સ પર આવેલ મેસેજમાંથી ગમેલી કૃતિ )

પચ્ચીસ પૈસાનો સિક્કો

આજે કબાટમાંથી પચ્ચીસ પૈસાનો જુનો સિક્કો મળ્યો

જાણે ખોવાયેલા બાળપણનો એક હિસ્સો મળ્યો.

શું નહી મળતું હતું એ પચ્ચીસના સિક્કામાં

ચોકથી સ્કુલ સુધી, બસની રીટર્ન ટીકીટ મળતી હતી.

આખું જમરૂખ,ને ઢગલાબંધ કેરીની ચીરીઓ મળતી હતી.

લીલી વરીયાળી, બોર આમલી, આંબળાંની લિજ્જત મળતી હતી.

રંગબેરંગી પીપરર્મીંટ, ચોકલેટ,ને ચુરણની ગોળીઓ મળતી હતી.

અડધો કલાક ભાડેથી સાયકલ મળતી હતી.

લખોટી, ભમરડા ને ટીકડી, ફટાકડી મળતી હતી.

પતંગ દોરીની લચ્છી,અણીદાર પેન્સિલ ને સુગંધી રબરની જોડી મળતી હતી.

બરફના ગોળા ને શરબતની લહેજત મળતી હતી.

રબરવાળી કુલફી ને ક્વોલીટીની કેન્ડી મળતી હતી.

C બાયોસ્કોપમાં દશ મિનીટની ફિલ્મ જોવા મળતી હતી.

યાદ કરો મિત્રો

પચ્ચીસ પૈસામાં સો ગણી વસ્તુઓ મળતી હતી.

નાની નાની વસ્તુઓમાં અઢળક ખુશીઓ મળતી હતી.

 

 

 

Posted in Uncategorized | Leave a comment

મીઠાં સંભારણાં

ડાયાસ્પોરા કહાણી સંગ્રહ

મીઠાં સંભારણા

એક નવી નવોઢા જેમ પોતાના પરાયા કરીને સાસરે આવીને, પારાકાને બહુજ જલ્દીથી પોતાના કરી લે એમ દરેક ભારતીય કોઈ પણ દેશમાં જાય એકદમ આસાનીથી તે દેશની રહેણી કરણીમાં રંગાઈને ગોઠવાઈ જાય, તે દેશ પોતાનો કરી લે અને પોતે તે દેશના થઈ જતાં વાર નથી લાગતી. ખાસીયત એ છે પરદેશને અપનાવી લે છતાં પણ પોતાના દેશને પરાયો નથી થવા દેતાં, પોતાના દેશ માટે પણ એટલો જ પ્રેમ હોય છે.

અમેરિકા આવે વર્ષો વીતી ગયાં છતાં પણ ડગલેને પગલે વતનની યાદ સતાવે. જ્યારે વતન યાદ આવે ત્યારે દિલ ભરાઈ આવે.સુપરપાવર દેશમાં એકદમ લક્ઝરી લાઈફ જીવતાં પણ વતન યાદ આવ્યા વીના નથી રહેતું.

હું શાન્તાક્રુઝ મુંબઈમાં રહેતી હતી.સવારથીજ આપણે ઘરે સરવીસ આપતાં માણસોની અવર જવર ચાલુ થઈ જાય. સૌથી પહેલાં દુધ વાળો, પછીથી ગાડી ધોવાવાળો ગાડીની ચાવી લેવા આવે.છાપાવાળો છાપુ નાખવા આવે,જમાદાર કચરો લેવા આવે,શાક્ભાજી વાળી બાઈ આવે.બપોરે બાજુ વાળાને ત્યાં જુના કપડા લઈ બદલામાં વાસણ આપવા વાળી બાઈ કેટલી બધી વખત ના પાડવા છતાં બેલ મારી બારણુ ખોલાવી માથુ ખાય. સાંજના ફુલપૂડી વાળો ફુલ મુકવા આવે. ધોબી ઈસ્ત્રીના કપડાં લેવા આવે ઈસ્ત્રી કરેલાં આપી જાય.દર મહિને પસ્તી વાળો પસ્તી લેવા આવે.એ જમાનામાં પિક્ચરની કેસેટોનો જમાનો હતો, લાયબ્રેરી વાળો કેસેટ આપવા આવે જોએલી પાછી લઈ જાય.નીચેજ ફાર્મસીનો સ્ટોર ત્યાં આગળ દવાનુ નામ લખાવો એટલે દવા ઘરે આપી જાય.અનાજ કરિયાણાના સ્ટોરમાં ગ્રોસરી ફોનથી લખાવો એટલે ગ્રોસરી ઘરે આવી જાય.તો વળી શાકભાજી માર્કેટમા જે કાયમનો શાક વાળો હોય તેનો ફોન આવે મેડમ સુરતનો પૉક આવી ગયો છે કેટલો મોકલાવું ?

દરેકના ઘરમાં, ઘરઘાટી,આખા દિવસની બાઈ,છુટક બે ત્રણ બાઈઓ જે અલગ અલગ કામ કરી જાય, માલીસ વાળી બાઈ, રરોઈ વાળી છુટી બાઈ, તો વળી રસોઈ કરવા વાળા મહારાજ.બાળકોને સાચવવા માટે ફુલ ટાઈમ નેની.ગાડી ચલાવવા માટે ડ્રાયવર.અહિયાં જાતે ચલાવવાની, લાયસન્સ ના હોય તો પછી ઘરમાં બેસી રહો કારણ બીજાં કોઈ ટ્રાન્સપોર્ટની સુવિધા નથી, ત્યારે વતનની રીક્ષા, ટેક્ષી, ટ્રેન, બસ, ખુબજ યાદ આવે.અરે મારા વતનમાં કઈ સુવિધા નથી ? આ હા હા શું લાઈફ હતી આટલા મીઠાં સંભારણાં યાદ આવ્યા વીના રહેતાં હશે ! મઝાની લાઈફ !

અહિયાં બિમાર પડુ ડૉક્ટરની એપોઈન્ટની રાહ જોવાની, મુંબઈમાં ફેમિલી ડૉક્ટરને ફોન કર્યો અડધા કલાકમાં ડૉક્ટર સાહેબ હાજર.મેડિકલ સાયન્સ અહિયા સારુ છે છતાં પણ બિમાર પડુ ત્યારે ત્યાંની સીસ્ટમ બહુજ યાદ આવે.મારી જન્મભુમિ મારા વતનમાં શું સુવિધા નથી ? પશ્વિમી દેશોએ ગમે તેટલી પ્રગતિ કરી હોય,પણ અમુક બાબતમાં ભારત દેશ પાસે જે છે તે બીજા દેશ પાસે નથી.ઘણી વખત એવા સંજોગો ઉભા થાય ત્યારે ચોક્ક્સ વતનની યાદ આવે અને આપણે બંને દેશની તુલના કરીએ છીએ.

વાર તહેવાર અહિયાં પણ ઉજવાય છતાં પણ આપણા દેશમાં જે રીતે દરેક પ્રસંગો ઉજવાય તેની મઝા કંઈ ઓર જ છે. વતન અને પરદેશ વચ્ચે ઘણોજ ફરક છે, ત્યાં આગળ દાળ-ભાત-શાક-રોટલી ખાતાં હતાં અને અહિયાં પણ એજ ભોજન છે, ફરક છે માત્ર મિઠાસનો. ત્યાં જય શ્રી કૃષ્ણ બોલતાં અહિયાં પણ બોલીએ છીએ, ફરક છે માત્ર બોલવાનો લહેકો બદલાયો. ત્યાં ખુલ્લાં બારી બારણામાંથી આવતી ખુલ્લી હવામાં ઉંઘતાં અહિયાં બંધ બારી બારણાં રાખી એસીની હવામાં ઉંઘીએ છીએ.ત્યાં સતત ઘોંઘાટમાં જીવતાં હતાં અહિયાંની શાંતિ સારી લાગે છે. પરંતુ હજુ પણ મંદિરની આરતીના ઢોલ-નગારા-ઝાલર-ઘંટનાદ-શંખનાદ કાનમાં ગુંજે છે. પીત્ઝા ખાતાં ઘણી વખત વિચાર આવે મારા દેશનો બાજરાનો રોટલો કોઈ પણ મસાલા વીનાનો તો પણ કેટલો મીઠો લાગતો, ખાધા પછી પેટ પણ ના બગડે ! પીત્ઝાને પચાવવા તો ઝેર સમાન કોક સાથે પીવી પડે, કહેછે કે પીત્ઝા સાથે કોક પીવાથી પીત્ઝા જલ્દી પચી જાય.રોટલાને પચાવવા માટે કોઈ વસ્તુની જરૂર નહી, પચવામાં એકદમ હલકો પછી દુધ સાથે ખાવ,ઘી-ગોળ સાથે ખાવ, માખણ સાથે ખાવ, દહીં-છાસ સાથે ખાવ, ગમે તે રીતે ખાવ કેટલા બધા ઓપ્સન ! અને ફાયદો, ડૉક્ટરના બીલ કદી ના ભરવા પડે.

બીજું જ્યારે આઈબ્રો,વેક્સ, ફેસીયલ કરાવવા માટે પાર્લરમાં જવુ પડે ત્યારે મીનાબેન બ્યુટીસ્યન જરૂર યાદ આવે છે, જે દર મહિને ઘરે આવીને માવજત કરી જતાં હતાં. જે સમય ચાલી રહ્યો છે તેના વહેણ સાથે જ ચાલવું પડે, પાર્લરના ચક્કર પણ મારવા પડે છે.

શાન્તાક્રુઝમાં મોર્ડન મિઠાઈ ફેમસ છે એક વખત તહેવારમાં પેંડા લઈ આવી, ઘરે આવી બોક્ષ ખોલ્યુ પેંડા તાજા ન હતા, ફોન કર્યો ભાઈ તમારા પેંડા ફ્રેશ નથી અડધા કલાકમાં તો તેમનો માણસ મને ફ્રેશ પેંડા આપી ગયો. આ વસ્તુ પરદેશમાં ક્યાં જોવા મળે ? હા વસ્તુ રીટર્ન કરાય તેના માટે જાતે સ્ટોરમાં જવું પડે.

દેશ અને પરદેશમાં જમીન-આસમાનનો ફરક છે એક વસ્તુ સરખી છે, માણસોના મનમાં ભરેલા ભાવવાળા ચહેરા એક સરખા જોયા. રીત-ભાત બદલાય, રહેણી કરણી બદલાય પરંતું આખી દુનિયાના માનવજાતના મનમાં ભરેલા કુદરતી ભાવો સરખા છે.જાત જાતના ભાત ભાતના ચહેરા જોયા પરંતુ તેની પાછળ છુપાયેલા ચહેરામાં કોઈ ભેદ ના દેખાયો. ઈશ્વરે બે હાથ બે પગ એમ માટીના પુતળા ઘડીને ધરતી પર મોકલ્યા, કલર જુદા પરંતુ મનના ભાવ સરખા રાખ્યા તેમાં સરખો ન્યાય કર્યો છે.

ઈશ્વરે એકજ ધરતી બક્ષી,તેના ભાગલા કરીને આ તારો દેશ આ મારો દેશ એમ કહીને દેશ અને દુનિયાની ધરતીના ભાગ અમે જાતેજ વહેંચી લીધા.

દેશ શું પરદેશ શું કાગડા બધેજ કાળા , તો પણ અહિયાં શ્રાધમાં કાગવાસ કરીએ છીએ કાગડા ખાવા માટે ક્યાં આવે છે ? દિવાળીમાં મઠિયાં-મગજ-ઘુઘરા ખાવા માટે આપણા ઘરે આવવાનો કોને ટાઈમ છે ? લાકડાના ઘર, દિવાળી પર આંગણમાં દીવા મુકતાં ડર લાગે, કેટલી દયાજનક સ્થિતી ! બારણે તોરણ ના લગાવાય,તુલસીક્યારો આંગણમાં જ શોભે અહિયાં ફ્રન્ટયાર્ડમાં આગળ તુલસીનુ કુંડુ મુકીએ તો પણ રામાયણ, ચોર લોકોને ખબર છે દેશીનુ ઘર છે માલ સામાન ખુબ હશે, તે ઘર પહેલુ તોડે, તુલસીનુ કુંડુ બેકયાર્ડમાં મુકવુ પડે ! કેટલી કરૂણા ! પાડોશીના મૉ એક મહિને જોવા મળે, કેટલી શાંતિ ! કોઈ તારી મારી નહી, ન જીવનમાં કોઈની દખલ, ન કોઈ સવાલ-જવાબ.વ્યવહારિક જીવનની શાંતિ, જોબ છે વ્યવહાર ના નિભાવાયો બધાં સમજે કોઈને ખરાબ ના લાગે.મારી જન્મભુમિ, મારુ વતન ગમે તેવું હોય મને પ્યારુ લાગે, ન્યારુ લાગે. મનની અંદર આજે પણ વતન જીવીત છે, દિલની અંદર વતન ધડકે છે.

Posted in ચિંતન | Leave a comment

જસ્સી જૈસી કોઈ નહી.

૨ – હાસ્ય સપ્તરંગી

જસ્સી જૈસી કોઈ નહી

મારા નણંદનો સ્વભાવ એકદમ મળતાવડો હોવાને કારણ તેમને બેનપણાં બહુ જલ્દીથી થઈ જાય અને તેમાં પણ તેમનાથી મોટી ઉંમરની બેનપણીઓ પણ ઘણી છે.એમાં એક તેમની ખાસ બેનપણી જશુબેન, તે ઉંમરમાં ૮૨ વર્ષના છે. આટલી ઉંમરે રૂપાળા એટલા બધા ઐશ્વર્યા રાયને પણ શરમાવે ! જેવા રૂપ તેવા ગુણ પણ, સ્વભાવે ભોળીયા, બીજાને મદદ કરવામાં અને સેવા કરવામાં તન-મન-ધનથી હમેશાં તૈયાર. લક્ષ્મીમા પણ તેમના પર ખુબજ મહેરબાન. જીભે માસરસ્વતી મહેરબાન ! ભણેલુ ઓછા, આફ્રિકામાં રહેતા હતા, હાલ સાઉથ કેરોલીના રોકહીલમાં રહે છે.સર્વ ગુણ સંપન્ન હોવા છતાં એબ્સન્ડ માઈન્ડ પ્રોફેસર જેવાં ! એવી એવી હરકતો કરે અને તેમની આપ વીતી જાતે જ બીજાને સંભળાવે ત્યારે હસી હસીને લોટ-પોટ થઈ જવાય. તેમને મળવાનુ ઘણી વખત થયુ છે, ત્યારે તેમના આફ્રિકાના પરાક્ર્મના કીસ્સા સાંભળવાની અમે ફરમાઈશ કરીએ અને હાસ્ય મહેફીલ જામે. તેમને મૉઢે સાંભળવાની મઝા વધારે આવે કારણ તેમનો બોલવાનો અંદાજ નીરાલો છે. જસુબેનની કહાની એમને મૉઢે સાંભળીએ.

આફ્રિકામાં મારી બાજુમાં જ ડૉક્ટર રહેતા હતા એક દિવસ કોઈએ મારુ બારણુ નોક કર્યુ, મને લાગ્યુ ડોક્ટરનો કોઈ પેસંટ હશે એમ માનીને બારણુ ખોલ્યુ, સામે કાળીયો ઉભો હતો, અંદર બોલાવ્યો, આવ ભાઈ અંદર બેસ, સોફા પર બેસવા કહ્યુ, સરબત બનાવીને આપ્યુ, મેં તો થોડી વાતો કરી અને પેલાને કીધુ તૂં બેસ હું હમણાં આવુ એમ કહીને કિચનમાં ગઈ,કિચનમાં આઘુપાછુ કરતી હતી ત્યાં મને યાદ આવ્યુ , પેલા કાળીયાને બેસાડીને હું તો અહિયા આવી ગઈ લાવ જોવા દે શું કરે છે ? બહાર જઈને જોયુ તો કાળીયો મોટી બેગમાં ઘરની વસ્તુ ભરતો હતો ! મને જોઈને કાળીયો ભાગી ગયો, ત્યારે મને ભાન થયું આય…હાય.. મેં તો એક ચોરની આગતા સ્વાગતા કરી ! મારુ મગજ ક્યાં ફરે છે ? મારી જાતને જ મેં વઢી નાખી, ગમે તેવા માણસોને ઓળખ્યા વીના ઘરમાં પેસવા દે છે. જસુ સાવધાન રહે આજે તો બચી ગઈ છુ, મગજને ઠેકાણે રાખતાં શીખ.

એક દિવસે, આજે તો મારે મંદિર પ્રસાદ લઈ જવાનો છે એમ બોલીને સવારમાં મેં જલ્દી જલ્દી મગસ બનાવ્યું, ઠારીને ચકતાં પાડીને ડબામાં લઈ જવાનુ હોય, હું ભુલકણી તે દિવસે આખી થાળી ઉપાડીને મંદિર ભાગી, મંદિર ગઈ ત્યારે ભાન થયું આય…હાય… આ મેં શું કર્યુ ! ભગવાનની આવી રીતે ભોગ ધરાવાય ! જસુ તારા મગજને શું થયુ છે ?

મારા ઘરે અમારા ફેમિલી ફ્રેન્ડને પરિવાર સાથે ડીનર માટે મેં બોલાવ્યા હતા, જમવાનુ પણ બનાવીને મેં તૈયાર રાખ્યુ હતુ, એ લોકો સાંજના થોડુ વધારે બેસાય એટલે વેહલા આવ્યા, અમે ગપ્પાં માર્યાં, ઘણો બધો સમય વહી ગયો એટલે મેં તેઓને કહ્યું ઘણુ મોડુ થઈ ગયુ નહી ? ચાલો હવે અહિયાં જમીને જજો. પેલા લોકો તો મારી સામે જોવા લાગ્યા. મેં પુછ્યુ કેમ આમ મારા મૉઢા સામુ જોયા કરો છો ? જમવાનુ કહ્યુ એમાં આટલુ બધુ આશ્વર્ય ? મહેમાન તરત જ બોલ્યા જસુબેન તમે અમને જમવા માટે તો બોલાવ્યા છે કેમ ભુલી ગયાં ? હું તરત જ બોલી, બોલો હવે મારા મગજને શું કરવું ? બધી રસોઈ પણ બનાવીને તૈયાર રાખી છે ! હુ ભુલકણી છું, ભુલી ગઈ મનમાં ઓછુ ના લાવશો. મહેમાન બોલ્યા જસુબેન અમે તમને નથી ઓળખતાં શું ?

એક દિવસ અમારા ફેમિલી ફ્રેન્ડ ઘરે આવ્યા, હું તેમના માટે સરબત બનાવીને લાવી, સરબતના ગ્લાસની ટ્રૅ હાથમાં લઈને ત્યાંજ ઉભી ઉભી વાતોએ વળગી, વાતોમાં એટલી બધી તલ્લીન, વાતો કરતાં કરતાં જ સરબતનો ગ્લાસ જાતેજ પીને પુરો કર્યો. સરબત પુરુ થઈ ગયું ત્યારે ભાન થયું મહેમાનને આપવાને બદલે પોતેજ સરબત પી ગઈ.

મારો સ્વભાવ બોલકણો બહુ હૉ ! પાછી હું મહિલા મંડળની ચેર પર્સન ! એક દિવસ મારે સ્પીચ આપવાની હતી, મારા મોટાભાઈને મેં કીધુ ભાઈ, મને બોલતાં બહુ ફાવે નહી એમ કરોને ભાઈ, મને સ્પીચ લખી આપો હું વાંચીને બોલીશ.ભાઈએ મને સ્પીચ લખી આપી, મેં એક વખત વાંચી લીધી. ભાઈ મને તેમની ગાડીમાં હૉલમાં લઈ ગયા, સ્પીચ પણ વાંચીને બરાબર આપી. મનમાં ખુશ થઈ, વાહ જસુ તું કંઈ જાય એમ છે ! બધુ બરાબર પતી ગયુ ઘરે જવાનુ હતુ પાર્કીંગ લૉટમાં પહોચી, મારા ભાઈની ગાડીના કલર જેવા જ કલરની ગાડી ઉભી હતી, ધુમકીમાં કંઈ જોયા વીના જ તેમાં ડ્રાયવર સીટની બાજુની સીટમાં બેસી ગઈ અને ભાઈને પુછવા લાગી ભાઈ, મેં સ્પીચ બરાબર વાંચી હતી ને ? હું બકબક કરતી રહી ભાઈએ મને જવાબ ના આપે એટલે મેં ભાઈની સામે ઉંચુ જોયુ, અરે હું કોની ગાડીમાં બેસી ગઈ ! ગાડીમાંથી ઉતરીને કંઈ બોલ્યા વીના સીધી ભાગી ! પાછુ વાળીને કોણ જોવે ? બીજાની ગાડીમાં બેસી ગઈ હતી !

આજે મારે મારી સહેલીને ત્યાં મઠિંયાં વણવા જવાનુ હતું હું મારી આડણી-વેલણ લઈને તેને ત્યાં ગઈ, બેનપણી ઉપરના માળ પર રહે, જ્યારે નીચે કોઈનુ બારણુ ખુલ્લુ હતુ હું પેસી ગઈ ! બોલી દક્ષાબેન, આવતાં બહુ મોડુ થયુ ચાલો મઠિયાં વણવાના ચાલુ કરીએ, સામેથી કોઈ ઉત્તર ન મળ્યો મેં સામે જોયુ તો બીજી બાઈ ઉભેલી હતી ઘર પણ જુદુ લાગ્યુ ! ભાન થયું હું બીજાના ઘરમાં પેસી ગઈ છું ! ત્યાંથી ભાગી અને મારી રામ કહાણી દક્ષાબેનને સંભળાવી. શું કરું ! હુ ! મારો ભલકણો સ્વભાવ ભારે પડે છે.

નવરાત્રી હતી અને હું માતાજીના મંદિર દર્શન કરાવા ગઈ ત્યાં મુર્તિ આગળ નીચે માતાજીના પગ આગળ માતાનાજીના ચરણ પાદુકા હતા હું દર્શન કરવા નીચે નમી પાદુકાને પગે લાગી અને એક પાદુકા હાથમાં ઉપાડી લીધી મંદિરની બહાર નીકળી એક બહેને સવાલ કર્યો જસુબેન તમારા હાથમાં આ શું છે ? મેં મારા હાથમાં જોયું તો માતાજીની પાદુકા ! અરર જસુ ! તેં આ શું કર્યુ ? માતાજીની પાદુકાજ ઉપાડી લીધી, આ મારા મગજને શું થઈ ગયું છે, કોઈ વસ્તુનુ ભાન નથી રહેતુ, દોડતી પાછી ગઈ અને પાદુકા પાછી મુકીને માતાજીની માફી માગી.

ઘરે સત્યનારાયણ કથા રાખી હતી, ગોરમહારાજ આવ્યા તેમને આસન આપી બેસાડ્યા, વાતોએ વળગી, તેમણે ચસ્મા મુક્યા હતા તે મેં લઈને ઠેકાણે ઉંચા મુક્યા. કથા ચાલુ થઈ ગોરમહારાજ તેમના ચસ્મા શોધે ઘર ગાંડુ કર્યુ. મારા ચસ્મા મેં ટેબલ પર જોયા ત્યારે થોડી વાર પછી મને ભાન થયુ મેં ગોરમહારાજના ચસ્મા ભુલથી ઠેકાણે ઉંચા મુકી દીધા.

મારા બધા દાંત ખરાબ થઈ ગયા હતા, એટલે બધા દાંત કઢાવીને દાંતનુ ચોખઠુ બનાવડાવ્યુ હતું હું દાંત રાત્રે કાઢીને બાથરૂમમાં એક ડબ્બીમાં મુકી રાખુ, એક દિવસ દાંત મારા હાથમાંથી છટક્યા અને ટોયલેટમાં પડી ગયા મેં તેમાંથી કાઢી લીધા અને ધોઈને મુક્યા, વિચાર્યુ ટોયલેટમાં પડી ગયેલુ ગંદુ થયેલુ કોણ પહેરે ? આ ફેકી દઈશ અને બીજા કરાવીશ, તે દિવસે આખો દિવસ ચોખઠુ પહેર્યુ નહી. બીજે દિવસે નાહીને તૈયાર થઈ બહાર જવાનુ હતું જલ્દી જલ્દી બાથરૂમમાં જઈને ડબ્બીમાંથી દાંતનુચોક્ઠુ કાઢીને પહેરી દીધુ. બહાર જઈને આવી રાત્રે સુતી વખતે જ્યારે ચોકઠુ મૉઢામાંથી કાઢ્યુ ત્યારે યાદ આવ્યુ આતો ટોયલેટમાં પડી ગયું હતુ, યાદ આવ્યુ એટલે ઉલટી જેવું થવા લાગ્યુ, કેટલા કોગળા કર્યા, ગરમ પાણીથી કોગળા કર્યા પણ હવે શું ? દાંતનાચોકઠાને ગરમ પાણીમાં ઉકાળવા મુક્યા ! મોઢું કેમનુ ઉકાળુ ? કોઈને કહેવાય નહી આબરૂ જાય !

કેન્યાથી ટાન્જાનિયા જવું હોય તો વીઝા લેવા પડે, હું અને મારા પતિ વીઝા લેવા માટે ગયાં ત્યાં આગળ ઓફિસરે વીઝા આપી દીધા અને પાસપોર્ટ પર સીક્કો મારી આપ્યો. ઓફિસર કોઈ કામ માટે ટેબલ આગળથી ખસ્યો, પાસપોર્ટની બાજુમાંજ તેના ડ્રોવરની ચાવી પડી હતી મેં પાસપોર્ટ્ની સાથે તેની ચાવી પણ લઈ લીધી તેનુ મને ભાન ન હતું . અમે ઘરે જવા પાછા નીકળતા હતા, અમારા બીજા ફેમિલી ફ્રેન્ડ પણ વીઝા લેવા આવ્યા હતા,રાહ જોતાં જોતાં અમે અડધે રસ્તે પહોંચી ગયા, આવ્યા નહી, બહુ રાહ જોઈ આખરે આવ્યા એટલે પુછ્યુ કેમ આટલી બધી વાર લાગે તે ભાઈએ કહ્યુ ઓફિસરની ચાવી ખોવાઈ ગઈ, ત્યારે મને મારી ચાવી ચેક કરવા માટે કેડે હાથ મુક્યો તો મારી ચાવી સહીસલામત હતી, તો પછી મારા હાથમાં આ કોની ચાવી છે ? મને ભાન થયું હું જ પેલાની ચાવી લઈને આવતી રહી છું.અમે પાછા ફર્યા અને ઓફિસરને ચાવી પાછી આપી અને અમે બંન્નેએ તેની માફી માગી. ત્યાર બાદ ગામમાં કોઈના પણ ઘરમાં કોઈ વસ્તુ મળતી ના હોય તો બધા એક બીજાને પુછે જસુબેન તમારા ઘરે આવ્યાં હતાં ?

જસુબેન બોલે પણ ખરાં,મારાં પરાક્રમો બહુજ છે અમુક મને યાદ નથી આવતાં, હોંશે હોંશે લોકો મારી રામ કહાણી સાંભળે અને બોલે “ જસ્સી જૈસી કોઈ નહી “ હું વિચારુ વાત તો સાચીજ છે મારા જેવા મગજ ધરાવતા બહુ ઓછા મળે.મારી હરકતોથી મને ઘણી વખત બહુજ શરમ આવે છે, પરંતુ અજાણથી ભુલો થાય છે, મને લાગે છે મારુ નાનુ મગજ વધારે કામ કરે છે, પેલા મોટા મગજને ધ્યાન પણ ના હોય હું શું કરી રહી છું.લોકો મને ઓળખી ગયા છે, જસુબેનનુ મોટુ મગજ કામ નથી કરતુ ! લોકોનુ નાનુ મગજ સુતેલુ હોય, જ્યારે અહિયાં તો મોટુ મગજ સુતેલુ છે.બધી નિર્દોશ હરકતો છે,મારી ભુલો કોઈ મનમાં લેતુ નથી, માફ કરી દેછે.

( આ ઘટનાઓ કાલ્પનિક નથી, જસુબેન અને તેમના પરાક્ર્મ સત્ય ઘટના છે. )

 

Posted in Uncategorized | Leave a comment